Ảnh minh họaLem lép hạt lúa do nấm, vi khuẩn hoặc nhện gié gây ra, phát sinh từ trổ đến chín sữa. Cách phân biệt từng nguyên nhân và biện pháp phòng để hạt chắc, sáng.
Lúa bị lép, hạt lem là nỗi lo của bà con lúc lúa trổ đến chín. Lem lép hạt không phải một bệnh duy nhất mà do nhiều nguyên nhân: nấm, vi khuẩn và nhện gié. Phân biệt đúng giúp chọn cách phòng phù hợp.
Ba nguyên nhân chính
- Do nấm: nhiều loài nấm tấn công vỏ trấu khi lúa trổ, làm hạt đổi màu nâu đen, lem, lép.
- Do vi khuẩn (Burkholderia glumae): hạt lép vàng, thối hạt; vi khuẩn lây lan qua nước.
- Do nhện gié: nhện sống trong bẹ lá, mật độ cao bò lên bông chích hút; bông trổ thẳng đứng, phần lớn hạt lép; bẹ lá có vết thâm.
Ảnh minh họaĐiều kiện phát sinh
Bệnh dễ phát sinh từ khi lúa trổ đến chín sữa, nhất là khi mưa nhiều, độ ẩm cao, sương mù. Ruộng sạ dày, bón thừa đạm hoặc thiếu kali nuôi hạt bị nặng hơn.
Biện pháp phòng
- Dùng giống sạch bệnh, có cấp giống rõ ràng – xem giống lúa xác nhận là gì.
- Sạ thưa, bón phân cân đối, bổ sung kali khi lúa có đòng – xem lịch bón phân.
- Theo dõi nhện gié từ giai đoạn làm đòng bằng cách bóc bẹ lá kiểm tra.
- Phun phòng khi lúa bắt đầu trổ và khi trổ đều theo hướng dẫn của cán bộ BVTV; tránh phun lúc lúa đang phơi màu buổi sáng.
Bông bạc, hạt lép cũng có thể do đạo ôn cổ bông hoặc nắng nóng khi trổ trong năm El Niño.
Ảnh minh họaQuangNgai Seed cung ứng giống lúa VH11, HĐ34 (do công ty lai tạo) và VĐ10, đóng bao 10 kg, giá 24.000 đ/kg. Gọi hotline 0919.357.801 hoặc nhắn Zalo (7:00 – 18:00, Thứ Hai – Chủ Nhật) để được tư vấn.
Nguồn tham khảo
- Quản lý bệnh lem lép hạt trên cây lúa – GS.TS Nguyễn Bảo Vệ (Đại học Cần Thơ).
- Chi cục Trồng trọt và BVTV các tỉnh – khuyến cáo phòng trừ dịch hại lúa giai đoạn trổ chín.
